Աստվածային ծրագրի զարգացման մեջ ուշագրավ դարաշրջաններն ու ժամանակաշրջանները
Աստծու ծրագիրը՝ հստակ և համակարգված — Համաշխարհային պատմության երեք մեծ դարաշրջանները — Դրանց առանձնահատկությունները — «Երկիրը հավիտյան կմնա» — Գալիք աշխարհը՝ նոր երկինքը և նոր երկիրը — Այս մեծ դարաշրջանների ենթաբաժինները — Այսպիսով բացահայտվում են Աստծու ծրագրի կարևոր առանձնահատկությունները – Ընդունված կարգը բացահայտում է ներդաշնակությունը — Ճշմարտության խոսքի ուղիղ մատուցումը։
ԻՆՉՊԵՍ ՈՄԱՆՔ իրենց անտեղյակությամբ սխալ են գնահատում մեծ ճարտարապետի և շինարարի հմտությունն ու իմաստությունը՝ նրա անավարտ գործի պատճառով, այնպես էլ շատերն իրենց անտեղյակությամբ սխալ են գնահատում Աստծուն՝ Նրա անավարտ գործի պատճառով, բայց ի վերջո, երբ չարի կոպիտ փայտամածը (որը թույլատրվել էր մարդուն պատժելու համար և որը, ի վերջո, կվերանա՝ ի բարօրություն նրա) հեռացվի և աղբը մաքրվի, Աստծու ավարտուն գործն ամենուր կհռչակի Նրա անսահման իմաստությունն ու զորությունը, և ակնհայտ կլինի, որ Նրա ծրագրերը ներդաշնակ են Նրա փառահեղ բնույթին։
Քանի որ Աստված մեզ ասում է, որ Նա ունի հստակ նպատակ, և որ Իր բոլոր ծրագրերն անպայման իրականանալու են, մենք՝ որպես Նրա զավակներ, պետք է ջանասիրաբար ձգտենք հասկանալ այդ ծրագրերը, որպեսզի կարողանանք ներդաշնակ լինել դրանց։ Ուշադրություն դարձրեք, թե ինչպիսի ուժգնությամբ է Եհովան հաստատում Իր նպատակի հաստատունությունը. «Զորությունների Տերը երդվեց և ասաց. «Անշուշտ, ինչպես խորհել եմ, այնպես էլ կլինի, ինչպես ծրագրել եմ, այն էլ կկատարվի»։ «Արդարև, ինչ որ Զորությունների Տերը որոշել է, ո՞վ կարող է այն խափանել»։ «Ես եմ Աստված, ուրիշը չկա, ես եմ Աստված, ինձ նմանը չկա․․․ Ես ասում եմ, որ իմ խորհուրդը պիտի իրականանա, և անում եմ այն ամենը, ինչ որ ինձ հաճելի է․․․ Ինչ ասել եմ, կատարելու եմ, ինչ որոշել եմ, անելու եմ (Ես. 14:24-27, 46:9-11)։ Հետևաբար անկախ այն բանից, թե որքան քաոսային կամ խորհրդավոր կարող են թվալ մարդկանց հետ ունեցած Աստծու գործերը, Նրա Խոսքի այս վկայությանը հավատացողները պետք է ընդունեն, որ Նրա սկզբնական և անփոփոխ ծրագիրը հետևողականորեն իրականացվել է և շարունակում է իրականացվել մինչև ավարտին հասնելը։
Մինչ մարդկանց մեծ մասը, անգիտության խավարում խարխափելով, պետք է սպասի, մինչև Աստծու ծրագիրն սկսի իրականանալ, որ կարողանա հասկանալ Աստվածային Ճարտարապետի փառահեղ բնույթը, Աստծու զավակը՝ իր հավատքի և լամպի լույսի շնորհիվ, ունի ապագայի կանխագուշակված փառքերը տեսնելու մենաշնորհը և այդպիսով հասկանալու անցյալի և ներկայի այլապես խորհրդավոր իրադարձությունները։ Հետևաբար, որպես Աստծու շահագրգիռ որդիներ և խոստացված ժառանգության ժառանգներ, մենք դիմում ենք մեր Հոր Խոսքին, որպեսզի հասկանանք Նրա նպատակները՝ հիմնվելով դրանց մեջ ներկայացված ծրագրերի և պահանջների վրա: Այնտեղ մենք իմանում ենք, որ Աստծու՝ մարդկության համար նախատեսված ծրագիրն ընդգրկում է երեք մեծ ժամանակաշրջան՝ սկսած մարդու արարումից և հասնելով մինչև անսահման ապագա: Պետրոսն ու Պողոսն այս ժամանակաշրջաններն անվանում են «երեք աշխարհներ», որոնք մենք պատկերել ենք ստորև բերված սխեմայում:
«Աշխարհներ» կոչված մեծ դարաշրջանները
Այս երեք մեծ դարաշրջանները ներկայացնում են Աստվածային Նախախնամության երեք տարբեր դրսևորումները: Առաջինը՝ աշխարհի արարչագործությունից մինչև ջրհեղեղը, տեղի է ունեցել հրեշտակների առաջնորդությամբ, և Պետրոսն այն անվանել է «այն ժամանակվա աշխարհը» (Բ Պետրոս 3:6)։
Երկրորդ մեծ դարաշրջանը՝ Ջրհեղեղից մինչև Աստծու Թագավորության հաստատումը, գտնվում է Սատանայի՝ «այս աշխարհի իշխանի» սահմանափակ վերահսկողության տակ և, հետևաբար, կոչվում է «այս չար աշխարհը» (Գաղ․ 1։4, Բ Պետ. 3։7)։
Երրորդը կլինի «հավիտենական աշխարհը» (Ես․ 45։17)՝ Աստվածային առաջնորդությամբ՝ Աստծու Արքայությունը, որը կոչվում է «ԳԱԼԻՔ ԱՇԽԱՐՀԸ, որտեղ արդարությունն է բնակվում» (Եբր. 2։5, Բ Պետ. 3։13):
Այս դարաշրջաններից կամ «աշխարհներից» առաջինը՝ հրեշտակների առաջնորդությամբ, ձախողվեց, երկրորդը՝ բռնազավթիչ Սատանայի իշխանության ներքո, իսկապես «չար աշխարհ» է, սակայն երրորդը կլինի արդարության և օրհնության ժամանակաշրջան երկրի բոլոր ազգերի համար։
Այս «աշխարհներից» վերջին երկուսը հատկապես են հիշատակվում, և դրանց վերաբերյալ պնդումները կտրուկ հակադրվում են։ Ներկայիս կամ երկրորդ ժամանակաշրջանը կոչվում է «այս չար աշխարհը» ոչ թե այն պատճառով, որ այնտեղ ոչ մի լավ բան չկա, այլ որովհետև թույլատրված է, որ այնտեղ գերակշռի չարը։ «Եվ հիմա մենք երանի ենք ասում գոռոզներին, և բարգավաճում են անօրենություն անողները, մինչև անգամ Աստծուն են փորձում և ազատվում» (Մաղ. 3:15)։
Երրորդ աշխարհը կամ դարաշրջանը՝ «ԳԱԼԻՔ ԱՇԽԱՐՀԸ, որտեղ արդարությունն է բնակվում», այսպես է կոչվում ոչ թե որովհետև դրանում չարիք չի լինելու, այլ որովհետև չարը չի գերակշռելու։ Չարի վերացումը տեղի է ունենալու աստիճանաբար, որի համար պահանջվելու է ողջ առաջին հազարամյակը։ Այդ ժամանակ չարն այլևս չի իշխելու, չի բարգավաճելու, չարագործներն այլևս չեն ծաղկելու, այլ «արդարը պիտի ծաղկի» (Սաղմ․ 72։7), հնազանդները կճաշակեն երկրի բարիքը (Ես․1։19) և «չարերը կոչնչանան» (Սաղմ․ 37։9)։
Այս տեսանկյունից, հաջորդ ժամանակաշրջանն այնքան տարբեր է լինելու ներկայից, որ գրեթե ամեն ինչում լինելու է դրա լրիվ հակառակը։ Մեր Տիրոջ խոսքերը ցույց են տալիս, թե ինչու պետք է տարբերակում լինի ներկա և ապագա ժամանակաշրջանների միջև։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ Նա լինելու է գալիք աշխարհի իշխանը կամ միապետը, որտեղ կծաղկեն արդարությունն ու ճշմարտությունը, բայց քանի որ Սատանան այս չար աշխարհի իշխանն է (կառավարիչը), այժմ չարը ծաղկում է, իսկ չարերը՝ բարգավաճում։ Քանի որ, ինչպես Հիսուսն ասաց, այս աշխարհի իշխանը «ինձ վրա ոչ մի իշխանություն չունի» — և հետևաբար ոչ մի հետաքրքրություն չունի Նրա հետևորդների նկատմամբ, բացի նրանց հակադրվելուց, գայթակղելուց, զայրացնելուց և հարվածելուց (Հովհ․ 14։30, Բ Կոր․ 12։7) — այս չար աշխարհում կամ դարաշրջանում բոլորը, ովքեր կամենում են աստվածապաշտությամբ ապրել, պիտի հալածվեն, մինչդեռ չարերը կծաղկեն դալար ծառի պես (Բ Տիմ. 3։12, Սաղմ․ 38։35)։
Հիսուսն ասաց. «Իմ թագավորությունն այս աշխարհից չէ», և մինչև չգա այդ դարաշրջանը կամ «գալիք աշխարհը», Քրիստոսի թագավորությունը չի հաստատվի երկրի վրա։ Այդ իսկ պատճառով մեզ սովորեցնում են հուսալ և աղոթել. «Թող Քո թագավորությունը գա, Քո կամքը լինի երկրի վրա»։ Սատանան «այս աշխարհի խավարի իշխանն է», ուստի «խավարը կծածկի երկիրը, և մառախուղը՝ ժողովուրդներին»։ Նա այժմ իշխում և գործում է ապստամբ որդիների սրտերում (Եփես․ 2։2, 6։12)։
Թերևս Մեծ Ճարտարապետի՝ մարդկության փրկության ծրագրի ինչ-որ կարևոր մաս դեռ լիովին չի իրականացվել, այլապես նոր Թագավորը և նոր ժամանակաշրջանը վաղուց ներկայացված կլինեին։ Թե ինչու դա հետաձգվեց մինչև նշանակված ժամանակը, և թե ինչպես է տեղի ունենալու Սատանայի առաջնորդությամբ չարի այս տիրապետությունից անցումը Քրիստոսի առաջնորդությամբ արդարության տիրապետության՝ սրանք հարցեր են, որոնք ավելի մանրամասն կքննարկվեն ստորև։ Առայժմ բավարար է ասել, որ այս աշխարհի թագավորությունները, որոնք այժմ ենթարկվում են Սատանային, ճիշտ ժամանակին կդառնան մեր Տիրոջ և Նրա Օծյալի թագավորությունները (Հայտն. 11։15):
Ենթատեքստը ենթադրում է, որ այս փոփոխությունը տեղի է ունենալու համընդհանուր նեղության ժամանակաշրջանում։ Այս մասին խոսելով՝ Հիսուսն ասաց. «Ոչ ոք, զորեղ մարդու տունը մտնելով, չի կարող նրա ունեցվածքը կողոպտել, եթե նախ այդ զորեղ մարդուն չկապի. հետո նրա տունը կկողոպտի» (Մրկ․ 3:22-27)։ Այսպիսով, մեզ ուսուցանվում է, որ նախքան Քրիստոսի՝ արդարության և խաղաղության թագավորության սկսվելը, Սատանան նախ պետք է կապվի, զսպվի և գահընկեց արվի։ Հետևաբար ներկայացվում է, որ Սատանային կապելը պետք է լինի նոր ժամանակաշրջանի առաջին գործը (Հայտն. 20։2):
Հարկ է հիշել, որ այս երկիրը բոլոր այս «աշխարհների» և ժամանակաշրջանների հիմքն է, և թեև դարեր են անցնում և ժամանակաշրջանները փոխվում են, երկիրը դեռևս կա. «Երկիրը հավիտյան կմնա» (Ժող․ 1։4): Շարունակելով նույն փոխաբերությունը՝ Պետրոսն այս ժամանակաշրջաններից յուրաքանչյուրն անվանում է առանձին երկինք և երկիր: Այստեղ երկինք բառը խորհրդանշում է բարձրագույն կամ հոգևոր կառավարող ուժերը, իսկ երկիրը՝ մարդկային կառավարումն ու հասարակական կարգը: Այսպիսով, առաջին երկինքն ու երկիրը, կամ այն ժամանակ գոյություն ունեցող աշխարհակարգն ու կառուցվածքը, իրագործելով իրենց նպատակը, վերացան ջրհեղեղի ժամանակ։ Սակայն ֆիզիկական երկինքը (երկինքը և մթնոլորտը) և ֆիզիկական երկիրը չանհետացան. դրանք մնացին։ Նմանապես և այս աշխարհը (երկինքը և երկիրը) կանհետանա մեծ աղմուկով, կրակով և հալվելով՝ քաոսով, աղետով և քայքայվելով։ Կապված լինելով՝ ուժեղ մարդը (Սատանան) կպայքարի իր իշխանությունը պահպանելու համար։ Կվերանա կառավարման և հասարակության ներկայիս կարգը կամ կառուցվածքը, այլ ոչ թե ֆիզիկական երկինքն ու երկիրը։ Այս երկինքը (հոգևոր տիրապետության ուժերը) պետք է իր տեղը զիջի «նոր երկնքին»՝ Քրիստոսի հոգևոր տիրապետությանը։ Այս երկիրը (մարդկային հասարակությունը, որն այժմ կազմակերպված է Սատանայի իշխանության ներքո) պետք է (խորհրդանշականորեն) հալվի և քայքայվի «Տիրոջ օրվա» սկզբում՝ «վառվող, ինչպես հնոցը» (Մաղ․ 4։1)։ Այն կփոխարինվի «նոր երկրով», այսինքն՝ հասարակությամբ՝ վերաձևավորված երկրի նոր Իշխանի՝ Քրիստոսի հետ ներդաշնակ կերպով։ Արդարությունը, խաղաղությունը և սերը կտիրեն մարդկանց մեջ, երբ ներկայիս կարգը զիջի իր տեղը նոր և ավելի լավ թագավորությանը, որի հիմքը լինելու է ամենախիստ արդարադատությունը։
Պողոսին տրվեց հաջորդ ժամանակաշրջանի կամ, ինչպես ինքն է այն անվանում, «գալիք աշխարհի» ակնարկը։ Նա ասում է, որ ինքը «հափշտակվել է» (ֆիզիկապես կամ մտավոր կերպով, կամ երկուսն էլ՝ նա չէր կարող վստահ լինել, քանի որ ամեն ինչ այնքան իրական էր) և ժամանակի հոսքի մեջ «տարվել է» դեպի իրերի նոր վիճակ, դեպի «նոր երկինք», այն է՝ «երրորդ երկինք»։ Այսպիսով, նա տեսել է, թե ինչ է լինելու Քրիստոսի հոգևոր տիրապետության ներքո․ անպատմելի բաներ, որ նա չպետք է խոսեր դրանց մասին (Բ Կորնթ. 12։2-4): Սրանք անկասկած նույն իրադարձություններն էին, որոնց Հովհաննեսը հետագայում ականատես եղավ, և որոնք իրեն թույլ տրվեցին ներկայացնել Եկեղեցուն խորհրդանիշներով, որոնց իմաստը կարելի է հասկանալ միայն ճիշտ ժամանակին: Հովհաննեսը, Տիրոջ կողմից Պատմոս կղզում իրեն տրված հայտնության մեջ, տեսիլքով անցավ այս ամբողջ քրիստոնեական դարաշրջանի և դրա եկեղեցական ու քաղաքական կյանքի փոփոխվող տեսարանների միջով, մինչև այս չար աշխարհի կամ դարաշրջանի ավարտը, և այնտեղ, մարգարեական տեսիլքներով, նա տեսավ կապված Սատանային, թագավորող Քրիստոսին և հաստատված նոր երկինքն ու նոր երկիրը, քանզի առաջին երկինքն ու երկիրն անցել էին (Հայտն․ 21:1):
Դարաշրջաններ կամ ժամանակաշրջաններ
Այժմ մենք կանդրադառնանք այն ժամանակաշրջաններին, որոնց բաժանված են այս մեծ դարաշրջանները, ինչպես ցույց է տրված ստորև բերված սխեմայում:
Այս մեծ դարաշրջաններից («աշխարհներից») առաջինը ենթաբաժիններ չունի. Աստծու՝ մարդկանց հետ վարվելու ձևը մնացել է անփոփոխ այս ամբողջ ժամանակահատվածում՝ Ադամի անկումից մինչև ջրհեղեղը։ Աստված մարդուն տվել է Իր օրենքը՝ գրված նրա էության մեջ, բայց մեղանչելուց հետո Նա ակնհայտորեն թողել է, որ նա գնա իր սեփական ուղով, այն է՝ դեպի ներքև, «չար՝ մշտապես», որպեսզի մարդը ճանաչի իր հիմարությունը, և որպեսզի բացահայտվի Աստծու իմաստությունը, որը պահանջում է բացարձակ հնազանդություն։ Այս ժամանակաշրջանն ավարտվեց ջրհեղեղով, որը վերացրեց բոլորին, բացի հավատարիմ Նոյից և նրա ընտանիքից։ Այսպիսով, առաջին ժամանակաշրջանը ոչ միայն ցույց տվեց մեղքի աղետալի հետևանքները, այլև այն, որ մեղքը հակված է դեպի ներքև՝ դեպի ավելի մեծ անկում և տառապանք՝ ապացուցելով Եհովայի միջամտության անհրաժեշտությունը, եթե երբևէ հնարավոր է վերականգնել «կորածը»՝ մարդու սկզբնական վիճակը։
Երկրորդ դարաշրջանը, կամ «այս աշխարհը», բաղկացած է երեք ժամանակաշրջաններից, որոնցից յուրաքանչյուրը ներկայացնում է չարին տապալելու Աստծու ծրագրի մի փուլը։ Յուրաքանչյուր փուլ բարձր է նախորդից և առաջ է մղում ծրագիրը՝ մոտեցնելով ավարտին։
Երրորդ մեծ դարաշրջանը՝ «գալիք աշխարհը», ապագան է, որն սկսվում է Քրիստոսի երկրորդ գալուստով։ Այն ներառում է Հազարամյա Թագավորությունը կամ «վերականգնման ժամանակները»։ Դրան հաջորդում են այլ «գալիք դարաշրջաններ», որոնց մանրամասները չեն բացահայտվում։ Ներկայիս հայտնությունները վերաբերում են մարդկության՝ մեղքից ազատագրմանը, այլ ոչ թե դրան հաջորդող հավերժական փառքին։
Մենք «այս աշխարհի» առաջին դարաշրջանն անվանում ենք ՆԱՀԱՊԵՏԱԿԱՆ ԴԱՐԱՇՐՋԱՆ կամ ժամանակաշրջան, քանի որ այդ ժամանակահատվածում Աստված շփվել և շնորհ է արել միայն մի քանի անհատների, մինչդեռ մնացած մարդիկ համարյա անտեսվել են: Այս ընտրյալների թվում էին Նոյ, Աբրահամ, Իսահակ և Հակոբ նահապետները: Նրանցից յուրաքանչյուրը կարծես իր հերթին ընտրվել է Աստծու կողմից: Հակոբի մահով այս դարաշրջանը կամ կարգն ավարտվեց։ Հակոբի մահից հետո նրա սերունդները սկզբում կոչվեցին «Իսրայելի տասներկու ցեղեր» և միասնաբար Աստծու կողմից ճանաչվեցին որպես Նրա «ընտրյալ ժողովուրդ»։ Խորհրդանշական զոհաբերությունների միջոցով նրանք խորհրդանշական կերպով հանդիսանում էին «սուրբ ժողովուրդ», որն առանձնացված էր մյուս ազգերից հատուկ նպատակով և, հետևաբար, կոչված էր վայելելու հատուկ շնորհներ։ Աստվածային ծրագրի այս մասին հատկացված ժամանակը, որն սկսվում է այստեղից և ավարտվում Քրիստոսի մահով, մենք անվանում ենք ՀՐԵԱԿԱՆ ԴԱՐԱՇՐՋԱՆ կամ Օրենքի ժամանակաշրջան։ Այդ դաաշրջանում Աստված հատկապես օրհնեց այդ ժողովրդին։ Նա նրանց տվեց Իր Օրենքը, Նա հատուկ ուխտ կնքեց նրանց հետ, Նա նրանց տվեց Խորանը, որի փառքը Սրբություն Սրբոցում խորհրդանշում էր Եհովայի ներկայությունը նրանց մեջ՝ որպես իրենց Առաջնորդ և Թագավոր։ Նա նրանց մոտ ուղարկեց մարգարեներ և, ի վերջո, Իր Որդուն։ Հիսուսը հրաշքներ գործեց և ուսուցանեց նրանց մեջ և ո՛չ Ինքն էր գնում և ո՛չ էլ թույլ էր տալիս Իր աշակերտներին գնալ հարևան ազգերի մոտ։ Նա ուղարկեց նրանց՝ ասելով․ «Դեպի հեթանոսները տանող ճանապարհով չգնաք և սամարացիների քաղաք չմտնեք. ավելի լավ է՝ Իսրայելի տան կորած ոչխարների մոտ գնաք» (Մատթ. 10:5,6)։ Եվ կրկին․ «Այլ տեղ չեմ ուղարկված, եթէ ոչ Իսրայելի տան կորուսյալ ոչխարների մոտ» (Մատթ. 15:24)։
Այն, որ այս ազգային շնորհն ավարտվեց Հիսուսի մերժմամբ և Նրա խաչելությամբ, վկայում են հենց Հիսուսի խոսքերը, երբ Իր խաչելությունից հինգ օր առաջ ասաց. «Ահա ձեր տունը ավերակ կթողնվի ձեզ» (Մատթ. 23:38)։
Այնտեղ, Հիսուսի մահով, սկսվեց մի նոր դարաշրջան՝ ՔՐԻՍՏՈՆԵԱԿԱՆ ԴԱՐԱՇՐՋԱՆԸ կամ ԱՎԵՏԱՐԱՆԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՇՐՋԱՆԸ, երբ արդարացման բարի լուրը պետք է ավետվեր ոչ միայն հրեաներին, այլև բոլոր ազգերին, քանի որ Հիսուս Քրիստոսը, Աստծու շնորհով, մահը ճաշակեց յուրաքանչյուր մարդու փոխարեն: Ավետարանական այս դարաշրջանում գոյություն ունի նաև մի խումբ, որը կոչված է հատուկ շնորհի, որին տրվում են հատուկ խոստումներ, այսինքն՝ նրանք, որոնք հավատքով ընդունում են Հիսուս Քրիստոսին՝ որպես իրենց Տեր և Փրկիչ, և գնում են Նրա հետքերով: Ավետարանի քարոզչությունը տարածվեց ամբողջ երկրով մեկ գրեթե տասնինը դարերի ընթացքում, այնպես որ այժմ կարելի է ասել, որ այն շատ, թե քիչ քարոզվել է գրեթե բոլոր ազգերի մեջ։ Այն ազգերին դարձի չի բերել․ այս դարաշրջանը դրա համար նախատեսված չէր, այլ այստեղից-այնտեղից ընտրել է մի քանիսին՝ «փոքրիկ հոտին», ինչպես Հիսուսը կանխատեսել էր (Ղուկ․ 12։32), որոնց Հայրը բարեհաճել է տալ Արքայությունը սրան հաջորդող դարաշրջանում։
Այս դարաշրջանով ավարտվում է «այս չար աշխարհը»։ Եվ լավ հիշեք, թեև Աստված թույլ է տվել չարի տիրապետությունն ու զորությունը, ինչը, կարծես, վնասակար է Իր գործի համար, սակայն Նրա խորը դիտավորությունները հաստատուն կերպով կատարվում են՝ նախասահմանված և որոշակի ծրագրի համաձայն և Իր կողմից սահմանված եղանակների ճշգրիտ հերթականությամբ։ Այս դարաշրջանի վերջում և հաջորդի՝ Հազարամյա դարաշրջանի սկզբին, Սատանան կկապվի, և նրա իշխանությունը կտապալվի՝ իբրև նախապատրաստում Քրիստոսի Թագավորության հաստատման և «գալիք աշխարհի, որտեղ արդարությունն է բնակվում»։
«Հազարամյակ» տերմինը, որը նշանակում է «հազար տարի», սովորաբար օգտագործվում է՝ նշելու համար Հայտնություն 20։4-ում նշված ժամանակահատվածը՝ Քրիստոսի հազարամյա թագավորությունը, «գալիք աշխարհի» առաջին ժամանակաշրջանը։ Հազարամյակի ընթացքում կվերականգնվի այն ամենը, որ կորսվել է Ադամի անկման պատճառով (Գործք 3։19–21), և դրա ավարտից առաջ կսրբվեն բոլոր արցունքները։ Դրանից հետո՝ հաջորդող երանելի դարաշրջաններում, այլևս մահ չի լինի, ո՛չ սուգ, ո՛չ աղաղակ, ո՛չ ցավ և ո՛չ չարչարանք, քանի որ առաջինն անցավ (Հայտն․ 21։4)։ Աստծու հայտնությունները լրացուցիչ մանրամասներ չեն տալիս, և մենք այստեղ կանգ կառնենք։
Այստեղ մենք միայն համառոտակի անդրադարձանք դարերի այս ծրագրի ընդհանուր ուրվագծին։ Որքան ավելի մանրամասն ուսումնասիրենք այն, այնքան ավելի կատարյալ ներդաշնակություն, գեղեցկություն և կարգուկանոն կբացահայտենք այնտեղ։ Յուրաքանչյուր դարաշրջան պետք է իր հասանելիքն անի, որն անհրաժեշտ է Աստծու ամբողջական ծրագրի լիարժեք իրականացման համար։ Այս ծրագիրը բնույթով առաջընթացիկ է, որ աստիճանաբար բացահայտվում է դարից դար, ձգտելով դեպի վեր և առաջ՝ դեպի Աստվածային Ճարտարապետի սկզբնական ծրագրի վեհաշուք ավարտը, «որ ամեն ինչ հաջողեցնում է իր կամքի խորհուրդների համաձայն» (Եփես. 1։11): Այս մեծ ժամանակահատվածներից ոչ մեկը մեկ ժամով ավելի երկար կամ կարճ չէ, քան անհրաժեշտ է իր նպատակին հասնելու համար: Աստված ժամանակի և միջոցների իմաստուն կառավարիչ է, չնայած Նրա ռեսուրսներն անսահմանափակ են, և ոչ մի ուժ, որքան էլ չարամիտ լինի, մի պահ անգամ չի կարող հետաձգել կամ խոչընդոտել Նրա ծրագրերը: Բոլոր իրադարձությունները, թե՛ բարի, թե՛ չար, Աստվածային հսկողության և ներգործության ներքո, նպաստում են Նրա կամքի կատարմանը:
Աստծու ծրագրի բարդ մեխանիզմի միայն մի փոքր մասն ըմբռնելու ունակ անուս և անկարգապահ մտքի համար այն թվում է անարխիա, քաոս և ձախողում, ինչպես որ երեխային կթվար բարդ մեքենան ամբողջությամբ կամ նույնիսկ դրա մի մասը։ Նրանց անհաս և անուս մտքի համար այն անհասկանալի է, իսկ դրա անիվների ու գոտիների՝ հակառակ ուղղությամբ շարժումները թվում են պարզապես քաոս։ Սակայն հասունությունն ու ուսումնասիրությունը կբացահայտեն, որ թվացյալ խառնաշփոթը գեղեցիկ ներդաշնակություն է, որը լավ արդյունքներ է տալիս։ Սակայն այս մեքենան նույնքան հաջողակ էր թե՛ երեխայի կողմից դրա աշխատանքի ընկալումից առաջ և թե՛ հետո։ Այսպիսով, մինչդեռ Աստծու ծրագիրը հաջողությամբ իրականացվում էր և իրականացվում է դարեր շարունակ, մարդը ստանում է անհրաժեշտ ուսուցում ոչ միայն դրա բարդ մեխանիզմները հասկանալու, այլև դրա օրհնյալ պտուղները քաղելու համար։
Քանի որ մենք շարունակում ենք ուսումնասիրել Աստվածային ծրագիրը, մեզ համար կարևոր է հիշել այս դարաշրջանները, դրանց առանձնահատկությունները և նպատակները, քանի որ այս ծրագիրը լիովին չի բացահայտվում դրանցից որևէ մեկում, այլ բոլորում միասին, ինչպես որ մեկ օղակը շղթա չի հանդիսանում, այլ մի քանի փոխկապակցված օղակներն են կազմում շղթա: Մենք ճիշտ գաղափար ենք կազմում ողջ ծրագրի մասին՝ նկատելով դրա յուրաքանչյուր մասի առանձնահատկությունները, և այդպիսով ձեռք ենք բերում Ճշմարտության Խոսքը ճիշտ մեկնաբանելու ունակություն:
Մեկ դարաշրջանին կամ ժամանակաշրջանին վերաբերող արտահայտությունները չպետք է կիրառվեն մեկ այլ դարաշրջանի կամ ժամանակաշրջանի համար, քանի որ այն, ինչ ճիշտ է մի ժամանակաշրջանի համար, միշտ չէ, որ ճիշտ է մեկ այլ ժամանակաշրջանի համար։ Օրինակ՝ սխալ կլինի ներկայիս ժամանակի մասին ասել, որ ամբողջ երկիրը լցվելու է Տիրոջ գիտությամբ, կամ որ պետք չէ մերձավորին ասել. «Ճանաչի՛ր Տիրոջը» (Ես․ 11։9, Երեմ․ 31։34): Սա չի վերաբերում այս դարաշրջանին, և չի կարող վերաբերել, մինչև Տերը կրկին գա և հաստատի Իր թագավորությունը, քանի որ այս դարաշրջանում շատ գայթակղիչ մոլորություններ են եղել, և ասվում է, որ նույնիսկ դարաշրջանի ավարտին – «վերջին օրերին․․․ չար և խաբեբա մարդիկ չարից այն կողմ էլ պիտի գնան. իրենք մոլորված՝ պիտի մոլորեցնեն ուրիշներին (Բ Տիմ. 3:1,13)։ Հազարամյա Թագավորության մեջ Մեսիայի գահակալության արդյունքում է, որ գիտելիքն ու արդարությունը կծածկեն երկիրը, ինչպես ջրերը՝ ծովը։
Նմանատիպ և շատ տարածված սխալ է այն ենթադրությունը, որ Աստծու Թագավորությունն արդեն իսկ հաստատված է և գործում է երկրի վրա, և որ Նրա կամքն արդեն կատարվում է ազգերի մեջ: Սա ակնհայտորեն հեռու է ճշմարտությունից, քանի որ այս աշխարհի թագավորությունները գոյատևում և հարստանում են ճնշումներով, անարդարությամբ և խաբեությամբ այնքանով, որքանով թույլ կտա մարդկանց աճող միտքը: Սատանան՝ «այս աշխարհի իշխանը», դեռ պետք է տապալվի, և այս թագավորությունները, որոնք այժմ գտնվում են նրա իշխանության տակ, պետք է դառնան մեր Տիրոջ և Նրա Օծյալի թագավորությունները, երբ Նա ստանձնի Իր մեծ իշխանությունը և թագավորի:
Հավատքի տանը այժմ հասանելի լույսի ներքո մենք տարբերակում ենք այն համակարգն ու կարգը, որոնք բացահայտում են մեր Աստծու վեհ քայլերն անցյալ դարերի ընթացքում, և չենք կարող չհիշել Քոուփերի գեղեցիկ տողերը՝ ոգեշնչված կենդանի հավատքով, որը վստահում էր Ամենակարող Եհովային այնտեղ, որտեղ չէր կարող հետևել Նրա ճանապարհներին։
…
